سوغات کرمانشاه چیست

استان کرمانشاه از شمال به استان کردستان، از جنوب به استان لرستان و ایلام، از شرق به استان همدان و از غرب به کشور عراق محدود می شود و مرکز آن، شهر کرمانشاه است. طبق اسناد تاریخی به جامانده، کرمانشاه از نخستین مراکز تمدن بشری است و برخلاف سایر بخش های ایران که به طور مقطعی محل س ت انسان ها بوده اند، این منطقه بدون وقفه در دوره های مختلف تاریخی مورد س ت قرار گرفته است. همچنین، چون بر سر شاهراه های ارتباطی مهمی مثل جاده ی شاهی و جاده ی ابریشم قرار داشته، همواره حائز اهمیت بوده است.

این استان به دلیل تنوع آب و هوایی و همین طور به دلیل در اختیار داشتن جاذبه های فرهنگی و تاریخی فراوان، همواره یکی از مقاصد گردشگری محبوب در ایران بوده است. در این استان وجود بیش از ۳۰۰۰ اثر تاریخی برآورد شده که ۷۱۶ مورد آن به ثبت ملی و یک اثر به ثبت جهانی رسیده است. از میان جاذبه های تاریخی کرمانشاه، طاق بستان در کرمانشاه، طاق گرا، معبد آناهیتا در کن ر و... را می توان نام برد.

تهیه ی سوغات یکی از بخش های جدانشدنی از سفر است. در کرمانشاه نیز سوغات متنوعی از جمله انواع صنایع دستی و شیرینی ها وجود دارد که می توانید برای آشنایان خود به عنوان سوغات و یادگار سفر تهیه کنید. در ادامه با چند مورد از آنها آشنا می شویم.

نان برنجی

نان برنجی

هیچ ی نیست که تعریف شیرینی نان برنجی کرمانشاه را نشنیده باشد و آن را امتحان نکرده باشد. البته این شیرینی در گوشه و کنار ایران تهیه می شود اما نان برنجی کرمانشاه، عطر و طعم دیگری دارد و در میان گردشگران کاملا شناخته شده و محبوب است. آرد برنج، تخم مرغ، شکر، روغن، هل، گلاب و تخم فه موادی هستند که در تهیه ی نان برنجی مورد استفاده قرار می گیرند. نان برنجی را در انواع ساده و زعفرانی می پزند.

نان برنجی

نان شکری هم نوع دیگری از همین شیرینی است که به جای آرد برنج در تهیه ی آن از آرد گندم استفاده می شود.

قدمت و سابقه ی نان برنجی در کرمانشاه به ۱۵۰ سال پیش و زمان حکومت قاجار بازمی گردد و از ۱۵۰ سال پیش به بعد یکی از سوغات کرمانشاه است. در سال ۱۳۹۱ در هفتمین شورای سیاست گذاری ثبت آثار معنوی در شهر شاهرود، چند اثر از کرمانشاه ثبت ملی شد که نان برنجی یکی از آن ها بود. پخت نان برنجی نسل به نسل در کرمانشاه آموزش داده می شود و پیش وتان خمیرگیر همواره با وضو کار خود را آغاز می کنند.

کاک

کاک

یوخه یا کاک، نوعی شیرینی سنتی ایران است که علاوه بر کرمانشاه در مناطق دیگری مانند شیراز نیز تهیه می شود. این شیرینی از ورقه های بسیار نازک خمیر تهیه می شود و بسیار سبک، خوشمزه و پرانرژی است. در تهیه ی آن از آرد گندم، شکر یا پودر قند، تخم مرغ، دارچین، روغن، هل و آب استفاده می کنند و برای تزیین، روی آن پودر پسته، پودر نارگیل یا خلال بادام می ریزند.

پرونده ی طرز تهیه ی شیرینی محلی «کاک» کرمانشاهی در جریان برگزاری هفتمین اجلاس سراسری شورای سیاستگذاری ثبت آثار معنوی کشور به فهرست میراث معنوی ایرانیان افزوده شد.

نان مایی

نان مایی

یکی از سوغاتی های کرمانشاه، نان مایی است. در تهیه ی این شیرینی مقوی و پرانرژی از آرد، کره یا روغن حیوانی، ماست، ما، پودر انواع مغزها مثل گردو، بادام و پسته، دارچین و زعفران استفاده می کنند. نان مایی، در زبان محلی کرمانشاه به نان خانقی معروف است و آن را می توانید از کارگاه ها و مغازه های نان برنجی تهیه کنید.

نان مایی

روغن حیوانی

روغن حیوانی کرمانشاهی

یکی دیگر از سوغاتی های ارزشمند و شناخته شده ی کرمانشاه، روغن حیوانی یا روغن کرمانشاهی است .روغن حیوانی یا به زبان کرمانشاهی «رون دان» فرآورده ای است که از شیر و تهیه می شود. به دلیل داشتن آب و هوای مناسب، مراتع و دشت های کرمانشاه، علوفه ی مرغوبی برای تغذیه ی دام ها دارد که این مرغوبیت علوفه روی عطر و طعم روغن کرمانشاه بسیار تاثیر گذاشته است و روغن حیوانی کرمانشاه شهرت بسیاری در ایران پیدا کرده است. روغن حیوانی به این صورت به دست می آید که از شیر و ابتدا ماست و سپس دوغ درست می کنند و از دوغ به دست آمده روغن می گیرند. روغن حیوانی به این دلیل که از شیر گرفته می شود تمام خواص شیر را دارد و غذا را بسیار خوش طعم و خوش عطر و لذیذ می کند.

قالی، گلیم و جاجیم

جاجیم

دستبافته هایی مانند قالی و گلیم و جاجیم در گوشه و کنار ایران بافته می شوند. تفاوت اصلی آنها معمولا در طرح و نقشه ی آنها و حتی رنگ هایی است که بافندگان با مهارت و ذوق و سلیقه ی خود در بافت آنها استفاده می کنند.

در میان نقش های مختلف قالی، نقش «بازو بندی» نقش بومی کرمانشاه است. البته نقوش دیگری نیز بر قالی های این خطه از کشور عزیزمان دیده می شود که معمولا تلفیقی هستند.

گلیم بافی از دیگر هنرها و صنایع دستی این خطه است که در کارگاه های خانگی و بیشتر در هرسین کرمانشاه تولید می شود. نقوش گلیم های کرمانشاه عبارت اند از چشمه نظامی و‎ ‎نقوش ترکیبی درخت و لانه ی گنجشک، مرغ ، مار، عروسک، قیچی، خطوط افقی، عمودی‎، نقش قرقره، راه راه، پنجه گربه، قاچ بزه، گل مشرفی، گل ترمه و سوزنی.

جاجیم دست بافته ای از پشم است که به عنوان بالاپوشی گرم استفاده می شود و بیشتر خانواده های عشایری و روستایی آن را می بافند. مرغوب ترین جاجیم این منطقه را از اورامانات و ثلاث می توان تهیه کرد.

موج بافی

موج بافی

موج یا رختخواب پیچ نوعی پارچه از پشم است. موج بافی یکی از صنایع دستی زیبای کرمانشاه است که از آن برای تهیه ی روانداز، سجاده، رختخواب پیچ، رو کرسی، و… استفاده می کنند. طرح این بافته ها بیشتر چهارخانه، سیاه و سفید، تخت قرمز، شطرنجی و کشکولی است.

البته هنر موج بافی امروزه رونق گذشته را ندارد و تنها به صورت سفارشی بافته می شود. ید این دست بافته ها به عنوان سوغات می تواند موجب رونق دوباره ی این هنرها و همچنین رونق اقتصادی و جذب بیشتر گردشگر در منطقه شود.

گیوه

گیوه

گیوه، پاپوش سنتی ایران، در ا و استان های مختلف کشور از جمله در استان های فارس، چهارمحال و بختیاری، اصفهان، همدان و مرکزی تولید می شود. کرمانشاه نیز یکی از مراکزی است که گیوه در آن تولید می شود. حتی امروزه هم بسیاری از قدیمی ها گیوه را به خاطر سبکی و خنکی به کفش های دیگر ترجیح می دهند.

برای تولید گیوه از نخ قالی، نخ ابریشم و برای کف آن از لاستیک استفاده می شود و تمام مراحل تولید آن به صورت دستی انجام می شود. در کرمانشاه، هنرمندان گیوه باف، پنج نوع گیوه تولید می کنند؛ گیوه ی زی ارچه ای، گیوه ی تخت آجیده، گیوه ی تخت چرمی، گیوه ی تخت لاستیکی و گیوه ی رویه ابریشمی.

از میان سایر سوغات و صنایع دستی کرمانشاه می توان به مواردی چون شیرینی بژی، ابزاهایی ف ی چون ابزار زین و یراق، ابزار و وسایل کار و شکار، چاقو، کارد، قندشکن، قفل و کلید و… که اهالی روستای کرند، در کارگاه های خود تولید می کنند، انواع آلات موسیقی چون دف، سه تار، تنبور و دیوان و جا و تسبیح اشاره کرد.