نشانه های بندگان خوب خدا

یکی از موضوعاتی که مدت های زیادی ذهنم را درگیر کرده بود این بود که خدا چه انی را در قرآن به عنوان دوست خود معرفی کرده است (اهمیت این موضوع زمانی درک می شود که نتیجه حب خدا به خلق مشخص شود که در روایات زیادی به آن اشاره شده که از جمله آثار آن : رسیدن به کمال انسانی و عطیه های الهی از جمله چشم بصیرت , گوش شنوا و قلب متصل به عالم بالا و ...

یکی از آیات کلیدی که در این باره با آن مواجه شدم آیه 195 سوره بقره بود که خداوند فرموده اند که «إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُحْسِنین » یعنی

خداوند نیکوکاران را دوست دارد .

محسنین چه انی هستند؟

- نشانه های محسنین در قرآن :

1- انی هستند که متوجه گناه خود می شوند و از خداوند طلب مغفرت می کنند .

وَ إِذْ قُلْنَا ادْخُلُوا هذِهِ الْقَرْیَةَ فَکُلُوا مِنْها حَیْثُ شِئْتُمْ رَغَداً وَ ادْخُلُوا الْبابَ سُجَّداً وَ قُولُوا حِطَّةٌ نَغْفِرْ لَکُمْ خَطایاکُمْ وَ سَنَزیدُ الْمُحْسِنینَ (البقرة : 58 )

2- انی هستند که در راه خدا انفاق می کنند و با دست خود , خود را به هلاکت و نابودی نمی کشند .

وَ أَنْفِقُوا فی سَبیلِ اللَّهِ وَ لا تُلْقُوا بِأَیْدیکُمْ إِلَی َّهْلُکَةِ وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُحْسِنینَ (البقرة : 195)

3- انی هستند که مطیع خدا و رسولش هستند .

وَ أَطیعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ (آل عمران : 132)

انی هستند که هرگاه متوجه ظلمی که به خود کرده اند می شوند خدارا به یاد می آورند سپس با تمام وجود استغفار می کنند (درحالی که می دانند) جز خدا ی نمی تواند گناهانشان را بیامرزد

4- انی هستند که به سوی مغفرت خدا و بهشتی که پهنایش (به اندازه) آسمان ها و زمین است شتاب می کنند .

وَ سارِعُوا إِلی مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ وَ جَنَّةٍ عرض ها السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقینَ (آل عمران. 133 )

5- انی هستند که در هر حال (چه در فراخی و چه در تنگی مال) انفاق می کنند .

الَّذینَ یُنْفِقُونَ فِی السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ (آل عمران : 134)

6- انی هستند که خشم خود را فرو می برند .

وَ الْکاظِمینَ الْغَیْظَ (همان)

7- انی هستند که از بدیهایی که دیگران به ایشان می کنند می گذرند .

وَ الْعافینَ عَنِ النَّاسِ وَ اللَّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنینَ (همان)

8- انی هستند که هرگاه متوجه ظلمی که به خود کرده اند می شوند خدا را به یاد می آورند سپس با تمام وجود استغفار می کنند (در حالی که می دانند) جز خدا ی نمی تواند گناهانشان را بیامرزد .

وَ الَّذینَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَکَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَ مَنْ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ اللَّهُ وَ لَمْ یُصِرُّوا عَلی ما فَعَلُوا وَ هُمْ یَعْلَمُونَ (آل عمران : 135 )

9 – انی هستند که اصرار بر گناهی که برایش توبه کرده اند نمی کنند .

وَ لَمْ یُصِرُّوا عَلی ما فَعَلُوا (همان)

10- انی هستند که در راه خدا جهاد می کنند و به خاطر سختی هایی که به ایشان می رسد سست و تسلیم دشمن نمی شوند .

وَ کَأَیِّنْ مِنْ نَبِیٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّیُّونَ کَثیرٌ فَما وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ فی سَبیلِ اللَّهِ وَ ما ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَکانُوا وَ اللَّهُ یُحِبُّ الصَّابِرینَ (ال عمران : 146 )

11- (دلیل جنگ کفار با آن ها جز این نبود که می گفتند) پروردگارا گناهان ما را ببخش و اسراف ما را (به نفسمان) بیامرز و قدم های ما را ثابت گردان و ما را بر کافران یاری ده

وَ ما کانَ قَوْلَهُمْ إِلاَّ أَنْ قالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ إِسْرافَنا فی أَمْرِنا وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرین (ال عمران : 147 )

12- انی هستند که چون آنچه به رسول نازل شده را می شنوند اشک از دیده هایشان جاری می شود . زیرا حقانیت آن را شناخته و می گویند (ربنا امنا فاکتبنا مع الشاهدین)

وَ إِذا سَمِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَی الرَّسُولِ تَری أَعْیُنَهُمْ تَفیضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ یَقُولُونَ رَبَّنا آمَنَّا فَاکْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدینَ (مائده ،83)

و گویند چرا ایمان نیاوریم به خدا و آنچه از حق برایمان آمده در صورتی که امید آن داریم که خدا ما را داخل در زمره صالحان گرداند.

وَ ما لَنا لا نُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ ما جاءَنا مِنَ الْحَقِّ وَ نَطْمَعُ أَنْ یُدْخِلَنا رَبُّنا مَعَ الْقَوْمِ الصَّالِحین (همان ،84)

13- در جایی که می توانند با عد برخورد کنند با احسان برخورد می کنند

لا جُناحَ عَلَیْکُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّساءَ ما لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَریضَةً وَ مَتِّعُوهُنَّ عَلَی الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَ عَلَی الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتاعاً بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَی الْمُحْسِنینَ (بقره ،236)

14- انی هستند که ایمان می آورند و عمل صالح انجام می دهند و ایمان و تقوای خود را تجدید و بیشتر می کنند و در نتیجه افزایش تقوا بیشتر احسان می کنند

لَیْسَ عَلَی الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ فیما طَعِمُوا إِذا مَا اتَّقَوْا وَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَ آمَنُوا ثُمَّ اتَّقَوْا وَ أَحْسَنُوا وَ اللَّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنینَ (مائده ،93)

15- از انی که پیمان خود را نمی شکنند عفو و چشم پوشی می کنند .

فَبِما نَقْضِهِمْ میثاقَهُمْ لَعَنَّاهُمْ وَ جَعَلْنا قُلُوبَهُمْ قاسِیَةً یُحَرِّفُونَ الْکَلِمَ عَنْ مَواضِعِهِ وَ نَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُکِّرُوا بِهِ وَ لا تَزالُ تَطَّلِعُ عَلی خائِنَةٍ مِنْهُمْ إِلاَّ قَلیلاً مِنْهُمْ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اصْفَحْ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُحْسِنینَ (همان ،13)

16 – انی هستند که پروردگارشان را با تضرع و پنهانی می خوانند .

ادْعُوا رَبَّکُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْیَةً إِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُعْتَدینَ (اعراف ،55)

در هر مکانی که بتوانند کافران را به خشم دراورند قدم می گذارند (جبهه جهاد) و از دشمن غنیمتی (انچه دشمن با ظلم از ان ها گرفته بود) به دست نمی آورند مگر اینکه به سبب آن، عمل صالحی برای آنان [در کارنامه شان] نوشته می شود

17- انی هستند که زمین را بعد از اصلاح آن به فساد نمی کشند .

وَ لا تُفْسِدُوا فِی الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاحِها وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَریبٌ مِنَ الْمُحْسِنینَ (اعراف ،56)

18- انی هستند که خدا را باحالی که هم از او خوف دارند و هم به امید می خوانند .

وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَریبٌ مِنَ الْمُحْسِنینَ (همان)

19- انی هستند که فرمان خدا را (مبنی براینکه آن ها را به توبه دعوت نموده) اجابت می کنند .

وَ إِذْ قیلَ لَهُمُ اسْکُنُوا هذِهِ الْقَرْیَةَ وَ کُلُوا مِنْها حَیْثُ شِئْتُمْ وَ قُولُوا حِطَّةٌ وَ ادْخُلُوا الْبابَ سُجَّداً نَغْفِرْ لَکُمْ خَطیئاتِکُمْ سَنَزیدُ الْمُحْسِنینَ (همان ، 161)

20- انی هستند که دیگران را برای یاری خدا و رسول خدا به جهاد ترغیب می کنند .

لَیْسَ عَلَی الضُّعَفاءِ وَ لا عَلَی الْمَرْضی وَ لا عَلَی الَّذینَ لا یَجِدُونَ ما یُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذا نَصَحُوا لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ ما عَلَی الْمُحْسِنینَ مِنْ سَبیلٍ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحیمٌ(توبه ،91)

21- انی که از فرمان رسول خدا (مبنی بر رفتن به جبهه) سر باز نمی زنند .

ما کانَ لِأَهْلِ الْمَدینَةِ وَ مَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرابِ أَنْ یَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ(همان ،120)

22- انی هستند که جان خود را عزیزتر از جان رسول خدا نمی دانند و برای جهاد آماده می شوند و در راه خدا هر تشنگی , رنج و گرسنگی را تحمل می کنند .

وَ لا یَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ ذلِکَ بِأَنَّهُمْ لا یُصیبُهُمْ ظَمَأٌ وَ لا نَصَبٌ وَ لا مَخْمَصَةٌ فی سَبیلِ اللَّهِ (همان)

23- در هر مکانی که بتوانند کافران را به خشم درآورند قدم می گذارند (جبهه جهاد) و از دشمن غنیمتی (آنچه دشمن با ظلم از آن ها گرفته بود) به دست نمی آورند مگر اینکه به سبب آن، عمل صالحی برای آنان [در کارنامه شان] نوشته می شود .

وَ لا یَطَؤُنَ مَوْطِئاً یَغیظُ الْکُفَّارَ وَ لا یَنالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَیْلاً إِلاَّ کُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صالِحٌ إِنَّ اللَّهَ لا یُضیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنینَ (همان)

24- انی که به امر خدا استقامت کرده و طغیان نمی کنند .

فَاسْتَقِمْ کَما أُمِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ وَ لا تَطْغَوْا إِنَّهُ به ما تَعْمَلُونَ بَصیرٌ (هود ،112)

25- هرگز با دشمنان همدست و دوست نمی شوند (که در غیر این صورت آتش قهر خدا دامن آنها را می گیرد و در آن هنگام جز خدا یاری نخواهند داشت)

وَ لا تَرْکَنُوا إِلَی الَّذینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّکُمُ النَّارُ وَ ما لَکُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِیاءَ ثُمَّ لا تُنْصَرُون (هود ،113)

26- انی هستند که را در وقتش می خوانند (و آن را به تاخیر نمی اندازند)

وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَیِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّیْلِ إِنَّ الْحَسَناتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئاتِ ذلِکَ ذِکْری لِلذَّاکِرین (هود ، 114)

انی که خدا را به خاطر نعمت هدایت به بزرگی یاد می کنند در حالی که بر تقوای خویش تکیه نموده اند

27- انی هستند که صبر پیشه می کنند (صبر در معصیت , مصیبت و صبر در طاعت)

وَ اصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا یُضیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنین (همان ،115)

28- انی که به رشد جسمانی و روحی رسیده اند (و خداوند به آن ها حکمت و علم می دهد)

وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ آتَیْناهُ حُکْماً وَ عِلْماً وَ کَذلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنینَ (یوسف ، 22)

29- انی هستند که به احسان و نیکی مشهورند (زیرا احسانشان مشهود است)

إِنَّا نَراکَ مِنَ الْمُحْسِنینَ (یوسف ،36)

30- انی که گشایش در امورشان را نعمت خدا بر خود می دانند .

قالَ أَنَا یُوسُفُ وَ هذا أَخی قَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَیْنا … (یوسف ،90)

31- انی که میدانند خدا اجر احسانشان را ضایع نمی کند لذا تقوا و صبر پیشه می کنند .

قالُوا أَ إِنَّکَ لَأَنْتَ یُوسُفُ قالَ أَنَا یُوسُفُ وَ هذا أَخی قَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَیْنا إِنَّهُ مَنْ یَتَّقِ وَ یَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا یُضیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنین (همان)

32- انی که خدا را به خاطر نعمت هدایت به بزرگی یاد می کنند در حالی که بر تقوای خویش تکیه نموده اند .

لَنْ یَنالَ اللَّهَ لُحُومُها وَ لا دِماؤُها وَ لکِنْ یَنالُهُ َّقْوی مِنْکُمْ کَذلِکَ سَخَّرَها لَکُمْ لِتُکَبِّرُوا اللَّهَ عَلی ما هَداکُمْ وَ بَشِّرِ الْمُحْسِنینَ (حج ،37)

33- انی که در راه خدا جهاد می کنند و در نتیجه خداوند آن ها را هدایت می کند .

وَ الَّذینَ جاهَدُوا فینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنین (عنکبوت : 68)

بخش قرآن تبیان