علت و درمان نرمی استخوان (راشیتیسم) با طب ایرانی گرداوری شد

علت و درمان نرمی استخوان (راشیتیسم) با طب ایرانی

تعریف

ریکتز یا راشیتیسم نرم و ضعیف شدن استخوان در ک ن است که معمولاً بخاطر کمبود شدید و بلند مدت ویتامین d است. ویتامین d جذب کلسیم و فسفر از لوله گوارش را تسهیل می کند. کمبود ویتامین d حفظ سطح مناسب کلسیم و فسفر در استخوان ها را مشکل می کند که منجر به راشیتیسم می گردد.

اگر کمبود ویتامین d یا کلسیم سبب راشیتیسم شود، افزودن ویتامین d یا کلسیم به رژیم معمولاً مشکلات استخوانی ایجاد شده در ک ن را اصلاح می کند.

راشیتیسم ناشی از مشکلات ژنتیکی نیازمند دارو و درمان های دیگری نیز می باشد. برخی ناهنجاری های اسکلتی ناشی از راشیتیسم با جراحی اصلاح می شود.

نشانه ها

علائم و نشانه های راشیتیسم می تواند شامل موارد زیر شود:
• تأخیر در رشد
• درد کمر، لگن و پاها
• ضعف عضلانی

از آنجایی که راشیتیسم سبب نرم شدن صفحات رشد انتهای استخوان ک ن می شود، می تواند ناهنجاری های اسکلتی را به دنبال داشته باشد، از جمله:
• پرانتزی شدن (خمیدگی) پاها
• پهن شدن مچ و آرنج
• برآمده شدن قفسه ( کبوتری)

علت

بدن برای جذب کلسیم و فسفر غذاها به ویتامین d نیاز دارد. راشیتیسم زمانی اتفاق می افتد که بدن کودک ویتامین d کافی جذب نکرده و یا بدن کودک در استفاده صحیح از این ویتامین مشکل دارد.

کمبود ویتامین d
بدن از دو منبع ویتامین d دریافت می کند:
• نور خورشید. زمانی که پوست با نور خورشید مواجهه می شود، شروع به تولید ویتامین d می کند. اما ک ن در کشورهای توسعه یافته، زمان کمتری را در بیرون از منزل قرار دارند. همچنین این ک ن بیشتر از ضد آفتاب ها استفاده می کنند که اشعه تحریک کننده تولید ویتامین d در پوست را مهار می کند.

• غذاها. روغن ماهی، ماهی های چرب و زرده تخم مرغ حاوی ویتامین d هستند. همچنین این ویتامین به برخی مواد غذایی از جمله شیر، غلات و برخی آبمیوه ها افزوده می شود. ک نی که مقادیر کافی از این مواد غذایی غنی شده را دریافت نمی کنند، به کمبود ویتامین d مبتلا می شوند.

مشکلات در جذب
برخی ک ن در بدو تولد مشکلاتی دارند که بر نحوه جذب ویتامین d آنها اثر می گذارد، از جمله:
• بیماری سلیاک
• بیماری ه روده
• سیستیک فیبروزیس
• مشکلات کلیوی

عوارض خطر

عواملی که می تواند خطر راشیتیسم در ک ن را افزایش دهد، عبارتست از:
• سن. ک ن 3 تا 36 ماهه در معرض خطر بیشتری برای راشیتیسم قرار دارند چرا که اسکلت آنها به سرعت در حال رشد است.

• پوست تیره. پوست تیره به نور خورشید به سرعت پوست روشن پاسخ نمی دهد، لذا تولید ویتامین d کمتری دارد.

• ارتفاعات شمالی. ک نی که در مکان های جغرافیایی زندگی می کنند که نور خورشید کمتری دارند، در معرض خطر بالاتری برای راشیتیسم قرار دارند.

• تولد زود هنگام. ک نی که پیش از موعد مقرر به دنیا می آیند، در معرض خطر بیشتری برای راشیتیسم قرار دارند.

• داروهای ضد تشنج. به نظر می رسد انواع مختلفی از این داروها با توانایی بدن در استفاده از ویتامین d تداخل دارند.

• تغذیه انحصاری با شیر مادر. شیر مادر ویتامین d کافی ندارد تا از راشیتیسم پیشگیری کند. ک نی که به طور انحصاری با شیر مادر تغذیه می شوند، باید قطره ویتامین d دریافت کنند.

عوارض

اگر راشیتیسم درمان نشده باقی بماند، می تواند منجر به مشکلاتی شود، از جمله:
• نارسایی رشد
• وجود ناهنجاری در ستون فقرات
• بد فرمی های اسکلتی
• نقایص دندانی
• تشنج

پیشگیری

بیشتر نوجوانان و بزرگسالان ویتامین d کافی را از طریق مواجهه با نور خورشید دریافت می کنند. نوزادان و ک ن، باید از مواجهه مستقیم نور خورشید بپرهیزند و یا از کرم های ضد آفتاب استفاده کنند.

از دریافت غذاهای کافی حاوی ویتامین d توسط کودک اطمینان حاصل نمایید، از جمله ماهی های چرب، روغن ماهی و زرده تخم مرغ، و یا غذاهای غنی شده با ویتامین d، از جمله:
• غذاهای کودک
• غلات
• شیر
• آبمیوه

از آنجایی که شیر انسان تنهای حاوی مقادیر اندکی از ویتامین d می باشد، تمام نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می شوند باید روزانه 400 واحد بین المللی (iu) ویتامین d را دریافت کنند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر کودک دردهای استخوانی، ضعف عضلانی یا بدفرمی های واضح اسکلتی داشته باشد باید به پزشک مراجعه کنید.

نسخه های گیاهی درمانی

– روزانه یک لیوان مخلوط پودر سنجد و شیر به کودک دهید، زیرا هر دو غنی از کلسیم و حاوی منابع قابل توجهی از املاح و عناصر هستند که مانع پوکی و نرمی استخوان می شوند. همچنین ترکیبات گیاهی آن، گیرنده های هورمونی را فعال می کند و مانع از دست رفتن کلسیم می شود.

صادق (ع) فرمودند:« گوشت سنجد برای گوشت، هسته ی آن برای استخوان و پوست آن برای پوست مفید است.»

– شیر مادرانی که انواع گیاهان مانند کلم، کرفس و کاهو را در رژیم غذایی خود دارند، دارای کلسیم کافی برای استخوان سازی است، بنابراین نباید از مصرف این مواد غذایی غافل شد.

– مصرف ریشه زرد چوبه برای استحکام استخوان استخوان ها مفید است و همچنین درد مفاصل و پوکی استخوان را از بین می برد.

– استفاده از روغن بادام تلخ، نعناع، سیاهدانه، کنجد و زیتون برای ماساژ دادن استخوان های دردناک مناسب است.

– مصرف مقدار مشخص عرق شاهتره توصیه می شود، زیرا در مفصل ها فرو می رود و مواد غلیظ را خارج می کند.

– مصرف روزانه مخلوط آسیاب شده از پوسته جوشیده ی تخم مرغ با عسل مفید است.

– حلیم گوشت با گندم، یکی از غذاهای مفید برای استحکام استخوان بندی محسوب می شود.

– مصرف جوشانده ی غلیظ مریم گلی در رژیم غذایی کودک گنجانده شود.

– دو تا سه بار در هفته پاچه میل شود.

– برای دریافت کلسیم، کشک های خانگی بدون نمک مصرف شود.

– شیره ما و انگور از غذاهای مناسب برای رفع نرمی استخوان هستند.

درمان دارویی

در بیشتر موارد، راشیتیسم می تواند با مکمل یاری ویتامین d و کلسیم درمان شود. دستورات پزشک در خصوص دوز داروها را رعایت نمایید که بر اساس سن و جثه کودک متفاوت است. مصرف زیاد ویتامین d می تواند خطرناک باشد.

داروهای مرتبط

مکمل کلسیم (calcium supplement)
ویتامین آ +د (vitamin a + d (oral, topical))